D66-leider Rob Jetten heeft opnieuw een golf aan kritiek over zich heen gekregen na zijn pleidooi om in heel Nederland de straatverlichting in de avonduren te dimmen of op sommige momenten zelfs uit te schakelen.
Minder straatlicht als energiemaatregel
Volgens Jetten is de openbare ruimte een logische plek om naar mogelijkheden voor energiebesparing te kijken. Hij ziet het terugschroeven van verlichting als een laagdrempelige manier om het overbelaste stroomnet te ontzien en tegelijkertijd Nederlanders bewuster te maken van hun eigen energieverbruik.
De maatregel sluit aan bij de grotere energietransitie, waarin de overheid zoekt naar manieren om sneller resultaat te boeken.
Jetten benadrukt dat hij niet pleit voor blinde bezuinigingen, maar voor slim gebruik van licht: fel waar het nodig is, minder of uit waar het kan.
Veiligheid
Op sociale media en in lokale discussies reageren burgers massaal bezorgd. Donkere straten worden door velen direct geassocieerd met gevoelens van onveiligheid. Vooral vrouwen, ouderen en ouders van tieners vragen zich af of deze maatregel geen onnodige risico’s met zich meebrengt. De toon varieert van verbaasd tot fel afwijzend.
Een veelgehoorde klacht is dat de overheid vooral bij huishoudens de besparing zoekt, terwijl grotere energievreters, zoals industriegebieden, minder aandacht zouden krijgen.
Voorstanders van klimaatmaatregelen erkennen dat energiebesparing nodig is, maar vinden ook dat dit voorstel te weinig rekening houdt met de dagelijkse praktijk van bewoners.
Verkeersdeskundigen waarschuwen daarnaast dat verlichting essentieel is voor de veiligheid op de weg. Vooral rotondes, fietspaden en drukke kruispunten kunnen gevaarlijker worden als verlichting beperkt wordt.
Besparing of symboolpolitiek?
Een deel van de kritiek richt zich op de vraag hoe groot de daadwerkelijke energiewinst is. Velen stellen dat straatverlichting maar een miniem percentage van het totale verbruk vormt. Zij zien het voorstel vooral als symbolisch beleid: zichtbaar, maar niet per se effectief.
Terwijl Jetten vasthoudt aan de noodzaak van energiebesparing, klinkt de roep om differentiatie steeds luider. Experts pleiten ervoor om per gebied te bekijken waar verlichting veilig gedimd kan worden: industrieterreinen na werktijd, parkeerplaatsen die ’s nachts leeg zijn of stille fietsverbindingen waar alternatieve oplossingen mogelijk zijn.
Het is duidelijk dat deze discussie voorlopig niet verstomt. Gemeenten willen duidelijkheid, burgers willen veiligheid, en deskundigen vragen om nuance. Hoe Jetten dit gaat navigeren, zal de komende tijd moeten blijken.
