Op warme zomerdagen zoeken veel mensen verkoeling onder de douche. Maar is een ijskoude straal daadwerkelijk de beste keuze, of kun je beter voor warmer water gaan? Thermofysioloog Coen Bongers ligt het antwoord ergens tussen die twee uitersten.
Waarom een koude douche niet altijd ideaal is
Een koude douche voelt direct verfrissend aan en zorgt ervoor dat je lichaam tijdelijk afkoelt. Toch betekent dat niet dat je daarna ook langer koel blijft. Volgens Bongers reageert het lichaam op koud water door de bloedvaten in de huid te vernauwen. Dat is een natuurlijke reactie om te voorkomen dat je te veel warmte verliest.
Daardoor kan je lichaam na het douchen juist minder gemakkelijk overtollige warmte afvoeren. Hoewel een koude douche op het moment zelf prettig aanvoelt, is het langdurige verkoelende effect daarom beperkt.
Heeft warm douchen dan meer zin?
Sommige mensen beweren dat een warme douche juist helpt om af te koelen. Daar zit volgens de deskundige een deel van de waarheid in. Warm water stimuleert namelijk de processen waarmee het lichaam warmte kwijt kan raken. Zo worden de bloedvaten wijder en ga je sneller zweten.
Tegelijkertijd voeg je met warm water extra warmte toe aan je lichaam. Daardoor is het effect minder sterk dan vaak wordt gedacht. Je lichaam wordt wel gestimuleerd om warmte af te voeren, maar koelt niet direct af.
De beste keuze: lauw-warm water
Wie op zoek is naar een effectieve manier om af te koelen, kan volgens Bongers het beste kiezen voor een lauw-warme douche. En dat betekent een temperatuur tussen de 32 en 38 graden.
Het water is dan koeler dan de lichaamstemperatuur, waardoor je afkoelt, terwijl de bloedvaten niet zo sterk samentrekken als bij ijskoud water.
Hierdoor blijft het verkoelende gevoel vaak langer aanwezig nadat je uit de douche bent gestapt.
Andere manieren om verkoeling te zoeken
Water kan ook op andere manieren helpen om de lichaamstemperatuur te verlagen. In medische noodsituaties wordt soms gebruikgemaakt van ijsbaden om iemand snel af te koelen, maar voor dagelijks gebruik zijn er eenvoudigere oplossingen.
Een effectieve methode is het stimuleren van verdamping. Door de huid vochtig te maken met een natte doek of spons ontstaat een dun laagje water op de huid.
Wanneer dat water verdampt, wordt warmte aan het lichaam onttrokken. Dat werkt vergelijkbaar met de manier waarop zweten het lichaam helpt afkoelen.