Honderdduizenden mensen hebben de zonsverduistering op een leuke en veilige manier ervaren, al is dat niet voor iedereen zo. Sommige mensen kunnen last krijgen van pijnlijke of geïrriteerde ogen, als ze per ongeluk rechtstreeks naar de zon hebben gekeken. De (gedeeltelijke) zonsverduistering was een mooie ervaring. De eclipsbrillen waren allang uitverkocht en op de stranden was het megadruk.
Niet zo gek ook, want dit natuurfenomeen komt maar eens in de zoveel jaar voor. In dit geval zul je tot 2081 moeten wachten tot de volgende keer.
Nu is het al wel bekend dat je zonder eclipsbril niet naar de zonsverduistering had moeten kijken. Daar werd ook voor gewaarschuwd. Maar goed, we zijn allemaal mensen en het kan dus gebeurd zijn dat je per ongeluk wél zonder bescherming hebt gekeken.
Dat kan zorgen voor ernstige (en zelfs blijvende) klachten.
Deskundigen adviseren om deze klachten serieus te nemen.
1: Kijk direct weg
Het klinkt misschien logisch, maar als mensen na het ontstaan van klachten nog steeds blijven kijken naar de zonsverduistering, moeten ze direct wegkijken.
Dat geldt ook wanneer ze wazig zien, of wanneer de duizeligheid tijdelijk lijkt af te nemen. Meteen wegkijken dus.
Mensen die het idee hebben dat hun ogen beschadigd zijn, hebben soms de neiging op opnieuw naar de bron van het probleem te kijken om hun zicht te testen. Oogarts dr. Nita Bowden van de University of Texas raadt dit met klem af.
Bowden, die een handleiding heeft gemaakt voor het veilig bekijken van zonsverduistering, meldt in een bericht: ''Verplaats onmiddelijk je blik naar een veilige plek.''
Volgens Bowden hoe je niet eens een seconde naar de zonsverduistering kijken om schade aan je netvlieg te kunnen oplopen.
2. Test ieder oog afzonderlijk
Ga eerst veilig weg bij de zon. Controleer vervolgens het zicht van beide ogen afzonderlijk door één oog af te dekken en daarna het andere. Kijk bijvoorbeeld naar tekst of afbeeldingen met rechte lijnen.
Als je langdurig wazig of vervormd ziet, of een donkere vlek in beeld hebt, kan dit wijzen op schade.
Dr. Bowden zegt: “Beoordeel elk oog afzonderlijk door het ene oog te sluiten en daarna het andere, en controleer of beide ogen helder en normaal zien. Controleer je gezichtsveld op zwarte vlekken door naar een witte achtergrond te kijken.”
Als de klachten langer dan een paar uur aanhouden, pijnlijk worden of je zorgen baren, kan medische hulp nodig zijn.
Dr. Alex Ionides van het Britse Moorfields Eye Hospital zegt dat klachten onder meer kunnen bestaan uit wazig zien, vervormd zicht, een verminderd vermogen om kleuren waar te nemen, moeite met lezen of een donkere vlek in het midden van het gezichtsveld. In sommige gevallen verbeteren de klachten na verloop van tijd, maar blijvend verlies van gezichtsvermogen is soms mogelijk.
3. Blijf je zicht controleren
Schade aan het netvlies kan volledig pijnloos zijn en hoeft niet direct zichtbaar te worden. Het is daarom belangrijk om veranderingen in je zicht goed in de gaten te houden.
Volgens Moorfields Eye Hospital kan solar retinopathy (zonschade aan het netvlies) al na een korte blootstelling ontstaan. Omdat de beschadiging geen pijn hoeft te veroorzaken, merken mensen vaak pas uren later dat er iets mis is.
De eerste minuten na het bekijken van de zonsverduistering zijn dus belangrijk, maar ook in de 12 tot 24 uur daarna moet je alert blijven op nieuwe of veranderende klachten.
4. Zoek hulp als er iets verandert
Neem contact op met een optometrist, oogarts, huisarts of NHS 111 als je veranderingen in je zicht opmerkt. Bij plotseling of ernstig verlies van gezichtsvermogen moet je naar de spoedeisende hulp of onmiddellijk medische hulp zoeken.
Moorfields Eye Hospital adviseert dringend medische hulp te zoeken als iemand na het bekijken van de zon een van de volgende klachten krijgt:
- Oogpijn
- Roodheid
- Een korrelig of geïrriteerd gevoel
- Wazig zien
- Vervormd zicht
- Nieuwe donkere vlekken in het gezichtsveld
- Plotselinge veranderingen in het zicht