KNMI waarschuwt bevolking voor orkanen en stroomuitval

vrijdag, 12 december 2025 om 12:12

Het KNMI waarschuwt Nederlanders klimaatverandering ervoor zorgt dat het 'onvoorstelbare' nu niet langer onmogelijk is in ons land. Het weerbureau deelt vandaag een document, genaamd een extreem rapport, met daarin negen horrorscenario's die bij ons kunnen gaan voorkomen.

Maarten van Aalst, de directeur van het KNMI, vreest nu al voor het moment dat hij verantwoordelijk zal zijn voor een overstroming of hittegolf waarbij honderden mensen om het leven komen. En dat terwijl we ons daarop hadden kunnen voorbereiden.

In het document, genaamd een 'extreem rapport', staan negen voorbeeiden van weersextremen die nu al, of heel spoedig, bij ons kunnen gaan plaatsvinden.

Het is niet de bedoeling om mensen bang te maken, zo stelt het KNMI. Het is de bedoeling om onder de mensen bewustzijn te scheppen.

De publicatiedatum van het rapport is niet toevallig gekozen. Exact tien jaar geleden werd het Akkoord van Parijs gesloten. Daarin werd toen opgenomen dat de opwarming van de aarde binnen maximaal 1,5 graad te houden.

Volgens Van Aalst wordt dat nu een moeilijk verhaal. ''Het betekent dat we nu ook rekening moeten gaan houden met weersextremen die we misschien nooit eerder hebben meegemaakt. Wat is er nu allemaal mogelijk?''

Orkanen

We kunnen op korte termijn dus wel eens last gaan krijgen van orkanen. Wie kan zich orkaan Kirk nog voor de geest halen? Die zwaaide vorig jaar ineens af richting West-Europa en joeg als zware storm over Frankrijk. Dit kostte een persoon het leven.

Volgens onderzoek Hylke de Vries had Kirk ook zomaar een andere route kunnen kiezen, zoals over ons land. Dan hadden er windstoten tot 187 kilometer per uur kunnen ontstaan en was de schade niet meer te overzien geweest.

De impactberekening laat zien dat het dan gegaan zou zijn om zo'n 2,7 miljard euro schade aan bomen, natuur en gebouwen. En dan gaat het nog niet eens over mentale stress en mensenlevens.

Doordat het zeewater steeds warmer wordt, is de trieste conclusie nu dat de kans op dergelijke stormen steeds groter wordt.

Stroomuitval

We kunnen ook te maken krijgen met stroomuitval. Onderzoeker Bram van Duinen schetst het scenario: ''Wat als er in december een hogedrukgebied boven West-Europa ligt, waarbij windturbinen stilstaan, zonnepanelen amper werken en de vraag naar stroom piekt? Niet zozeer het weer zelf is extreem, maar wel de gevolgen.''

Van Duinen is samen met Tennet aan het rekenen geslagen. ''Op een donderdagavond zou dan aan 38 procent van de totale energievraag niet kunnen worden voldaan.''

De kans dat dit gebeurt is niet heel groot: ''Eens in de 141 jaar.'' Maar goed, de kans is dus aanwezig, zo stelt Van Duinen.

Hittegolf Amsterdam

In 2018 kregen we te maken met een hittegolf in Amsterdam. Dat ging toen helemaal mis. Spoorrails zijn kromgetrokken, bruggen functioneerden niet en metro's vielen uit.

Maar, zo stelt het KNMI: Het had allemaal nog veel erger gekund. Het lagedrukgebied dat uiteindelijk de verkoeling bracht, had noordelijker kunnen blijven liggen.

Als er een HittegolfXL uitbreekt in Nederland, zorgt dat voor gedeeltelijke uitval van stroom, transport en hulpdiensten. Dat laatste is natuurlijk kwalijk en Amsterdam moet zich volgens het KNMI tot in de puntjes gaan voorbereiden. Zo niet, dan wacht mogelijk een oversterfste van 110, tot 215 à 680 mensen per jaar.

Westnijlvirus

Het Westnijlvirus kan zich door klimaatverandering ook in Nederland gaan verstigen. Volgens Maarten Boonekamp, onderzoeker bij de TU Delft, kan het virus meeliften met een gewone mug.

Zodra onze zomers wekenlang temperaturen hebben van 20-26 graden, kan het snel gaan. En dat kan al binnen een tijdsbestek van tien jaar gebeuren.

''Bij de huidige snelheid van opwarming zijn de temperaturen in 2035 op gemiddeld 40 procent van de zomerdagen gunstig voor de verspreiding van het virus. Het is aannemelijk dat het virus dan vaker in Nederland aanwezig zal zijn en meer mensen zal besmetten.''