Onregelmatigheden ontdekt in aanloop naar verkiezingen

maandag, 17 november 2025 om 21:10

De betrouwbaarheid van de zetelpeilingen van EenVandaag staat behoorlijk ter discussie. Maurice de Hond opent de aanval en geeft zelfs aan dat er sprake is geweest van 'grote meetfouten' dankzij een 'verkeerde methode'. Daardoor zijn kiezers als het ware misleid.

De Hond, zelf natuurlijk ook peiler, heeft een document met zijn kritiek gestuurd naar de directie van het bedrijf Verian, de onderzoekers van EenVandaag en politiek duider Joost Vullings. De Hond kreeg helaas van niemand antwoord.

Het probleem zit hem volgens De Hond in patronen die al vijftig jaar bekend zouden zijn. De problemen die hij voorheen zag bij NIPO, ziet hij nu weer terug bij Verian. Zij produceren de EenVandaag-peilingen.

Maar wat is er dan aan de hand? Wel, volgens De Hond betreft het meetfouten die groter uitpakken dan de verschillen die de peiling probeert vast te stellen.

Dat levert volgens hem 'onmogelijke uitslagen' op. Zo zou JA21 er in slechts 1 peiling ineens 7 zetels hebben bijgekregen, terwijl vooral linkse partijen tegelijkertijd verloren. ''Dat is gewoon onmogelijk'', zo beweert De Hond.

Ging helemaal mis

Een dag voor de Tweede Kamerverkiezingen ging het ook mis. Toen liet EenVandaag zien dat PVV en JA21 gezamenlijk 9 zetels verloren.

Bijzonder genoeg kwamen slechts vier van die zetels bij andere rechtse partijen terecht. De overige 5 zetels leken te zijn 'verdwenen'.

Ook opmerkelijk was dat D66 in diezelfde peiling ineens fors won, zonder dat daar in andere cijfers een logische verklaring voor te achterhalen was.

Opvallend

Wat alles nog meer bijzonder maakt, is dat EenVandaag de VVD op 16 zetels liet uitkomen in de peiling op de dag voor de verkiezingen. Ipsos I&O voorspelde 17 zetels. Maurice de Hond voorspelde met Peil.nl 22 en dat was precies het aantal zetels dat de VVD uiteindelijk behaalde.

Hoe kan dat? Volgens de Hond ligt dat in eerste instantie aan het aantal respondenten. Verian werkt met slechts 1.500 respondenten. De laatste peiling was zelfs gebaseerd op 1.151 mensen. Dat is natuurlijk helemaal niet representatief.

De tweede oorzaak is volgens hem methodologisch. Bij zetelpeilingen speelt partijloyaliteit een grote rol. Veel kiezers stemmen opnieuw op dezelfde partij.

De Hond gebruikt die gegevens al sinds 1976 als controlemechanisme. Daardoor heeft hij het snel door als een peiling onrealistisch uitschiet.

Volgens Maurice de Hond gebruikt Verian deze methode niet, of niet voldoende. En daardoor kunnen er dan onverklaarbare sprongen ontstaan.

Voor de gek gehouden

Het ergste van alles is nog dat er zetelverschuivingen worden gemeld die in werkelijkheid helemaal niet hebben plaatsgevonden. Maar die cijfers worden wel breed uitgemeten in de media en als betrouwbaar beoordeeld.

De Hond is van mening dat de onnauwkeurigheden van invloed zijn geweest op de campagne. Door de peiling werd heel Nederland wijsgemaakt dat er drie partijen op kop lagen, terwijl dat helemaal niet zo is geweest.

Opmerkelijk weer...