Slecht nieuws voor iedereen met een uitkering: DIT gaat er veranderen

vrijdag, 30 januari 2026 om 14:29

Het coalitieakkoord roept nu al een hoop weerstand op. Niet alleen hebben mensen straks minder lang recht op WW, ook gaat de pensioenleeftijd straks omhoog, waardoor je langer zal moeten doorwerken en dus op nog latere leeftijd pas een AOW-uitkering krijgt.

Alle plannen uit het coalitieakkoord moeten de komende jaren stap voor stap worden doorgevoerd. Hier zal het minderheidkabinet steun voor moeten krijgen bij andere partijen, aangezien ze maar 66 zetels in de wacht gesleept hebben. Dat kan een pittige uitdaging worden.

Duurdere zorg

Het eigen risico gaat stevig omhoog naar 460 euro in 2027, met een max van 150 euro per behandeling zodat mensen niet direct in de financiële afgrond worden gestort.

Huishoudelijke hulp verdwijnt uit de basisdekking per 2029 en gemeenten gaan alleen bijspringen als het echt niet lukt. En voor wijkverpleging betaalt iedereen een eigen bijdrage.

Het basispakket wordt strenger: vrij verkrijgbare medicijnen worden niet meer vergoed en er gaat zo'n 150 miljoen euro gaat bespaard worden op geneesmiddelen.

Ziektepreventie krijgt wel aandacht: 35 miljoen euro voor een hogere vaccinatiegraad en een suikertaks op frisdranken. De leeftijd voor sigaretten en sekswerk gaat naar 21 jaar.

Uitkeringen en toeslagen

Momenteel duurt een WW-uitkering minimaal drie maanden en maximaal twee jaar. In het akkoord gaat het kabinet daar maatregelen tegen nemen. Wie zijn baan kwijtraakt, heeft voortaan nog slechts één jaar recht op WW.

De AOW wordt vanaf 2033 gekoppeld aan hoe lang we gemiddeld leven. Door mensen langer door te laten werken, hoopt het kabinet 2,7 miljard euro te verdienen.

Wie arbeidsongeschikt wordt, krijgt straks veelal een lagere uitkering. De maximale uitkering die iemand kan krijgen, wordt 20 procent lager dan nu het geval is. Ook verdwijnt de speciale, hogere uitkering voor mensen die helemaal arbeidsongeschikt raken (IVA) voor nieuwe gevallen.

Toeslagen worden simpeler gemaakt: kinderbijslag en kindgebonden budget gaan samen in één vast bedrag per kind met extra geld om terugvorderingen te voorkomen. Bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders komt er via directe betaling aan crèches.

En de toeslagenaffaire krijgt nog steeds een eigen staatssecretaris toegewezen om de problemen op te lossen.

Asielbeleid

Bij te veel instroom komt er een tijdelijke stop in de asielprocedure inclusief geen nareis voor mensen met subsidiaire bescherming, behalve in hele erge gevallen. De spreidingswet blijft om asielzoekers eerlijk over gemeenten te verdelen.

Er komt een asieltop om aanvragen zoveel mogelijk buiten Europa te regelen, in EU-samenwerking. Nederland neemt geen extra vluchtelingen over van andere landen maar betaalt wel mee zolang de eigen opvang niet op orde is.

Wonen

Wonen gaat topprioriteit worden en VVD heeft haar zin gekregen: De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan, overdrachtsbelasting voor investeerders zakt naar 7 procent

Regels worden versneld geschrapt voor snellere bouw met focus op betaalbare koop en huur. Zo kan er meer gebouwd gaan worden want de woningnood is hoog.

Sociale huur krijgt een vermogenstoets erbij en een jaarlijkse check op inkomen komt er ook bij. Huizen splitsen of optoppen wordt makkelijker, gedeelde woningen voor jongeren en ouderen krijgen een boost tegen eenzaamheid, en permanent wonen op vakantieparken mag.

Corporaties mogen makkelijker sociale huur verkopen om geld vrij te maken voor nieuwbouw.

Nog wat andere opvallende punten die ook genoemd worden:

Lelystad Airport opent voor defensie, vracht en vakanties (10.000 vluchten). Schiphol krijgt een harde limiet van 478.000 bewegingen, met stillere nachten en mogelijk nachtsluiting.
Infrastructuur krijgt prioriteit, met extra geld voor vastgelopen projecten; A27-verbreding bij Utrecht gaat niet door zoals gepland.
Fatbikes krijgen eigen categorie met minimumleeftijd en helmplicht; gemeenten kunnen verboden zones maken. Alcoholslot in auto's bij rijden onder invloed.
Onderwijs krijgt 1,5 miljard extra, stagevergoeding wordt verplicht, gratis schoolfruit, en EU-leeftijd van 15 voor sociale media.
Reclame voor online gokken wordt verboden.

De bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid zullen waarschijnlijk flink wat weerstand oproepen bij oppositie en in onze samenleving. Het kabinet moet nu op zoek naar steun per wetsvoorstel. Dat gaat zeker spannend worden.

De formatie na de verkiezingen van eind oktober 2025 ging verrassend snel. Het begon met een korte verkenning door Wouter Koolmees (D66). Daarna namen Sybrand Buma (CDA) en Hans Wijers (D66) het over als informateurs. Wijers stapte al snel op. Buma praatte twee weken met D66 en CDA over de grote thema's.

Vanaf december kwam de VVD erbij. Rianne Letschert werd de laatste informateur. Het coalitieakkoord is gesloten in de nacht van 28 op 29 januari en om dat te bereiken is 94 dagen onderhandeld.

De plannen lekten al drie keer uit vlak voor de presentatie, dus veel details zoals het eigen risico en de bezuinigingen waren eigenlijk al bekend voordat de leiders er officieel mee naar buiten kwamen.

Tweede Kamer niet blij

Geert Wilders (PVV) is woest over de verhoging van het eigen risico: “Het eigen risico omhoog naar 460 euro is niet alleen een boete op ziek zijn maar een regelrechte oorlogsverklaring aan al die Nederlanders voor wie de zorg nu al moeilijk betaalbaar en toegankelijk is. Onaanvaardbaar en schandelijk als het waar is!”

GroenLinks-PvdA noemt het een harde rechts draai die gewone mensen en kwetsbaren treft. SP-icoon Lilian Marijnissen spreekt van klassieke VVD-bezuinigingen op de zwaksten terwijl rijken ontzien worden.