Palliatieve zorgspecialisten hebben uitgelegd in welke volgorde mensen hun zintuigen verliezen in de laatste uren van hun leven, waarbij honger en dorst als eerst verdwijnen. Daarna verdwijnt de spraak en het zicht. Als laatst verdwijnen het gehoor en je gevoel.
Er zijn slechts beperkte bewijzen beschikbaar als het aankomt op de vraag wat mensen nu exact voelen wanneer diegene stervende is. Dat geldt ook voor de ervaringen tijdens de laatste momenten.
Dit heeft ermee te maken dat een overlijden meestal wordt besproken vanuit het perspectief van hoe familieleden, naasten en zorgverleners een patiënt waarnemen. En niet op basis van getuigenissen van de mensen die overlijden. Iets wat uiteraard logisch is.
Volgorde
Palliatieve zorgspecialisten zijn op onderzoek uitgegaan en hebben een rapport samengesteld over de volgorde waarin stervenden hun zintuigen verliezen.
James Hallenbeck, expert in palliatieve zorg aan de Britse Stanford universiteit, geeft aan dat stervenden als eerst te maken krijgen met het verlies van honger en dorst.
''Vervolgens gaat het spraakvermogen verloren, gevolgd door het gezichtsvermogen. Als laatst verliezen mensen hun gehoor en hun gevoel.''
Licht
Er is ook een veelgehoorde theorie dat mensen die overlijden, kort daarvoor een stralend licht zien. Daar gaat David Hovda, directeur van het UCLA Brain Injury Research Centre, dieper op in. Hij zegt daarover:
''De hersenen beginnen gebieden op te offeren die minder cruciaal zijn voor overleving. Naarmate de hersenen beginnen te veranderen en af te sterven, raken verschillende delen geprikkeld.''
''Een van de delen die geactiveerd raakt, is het visuele systeem. En daardoor beginnen mensen licht te zien.''
Deze versterking van bepaalde zintuigen lijken te bevestigen wat onderzoekers weten over hoe onze hersenen reageren op het sterfproces.
Jimo Borjigin, neurowetenschapper aan de University of Michigan, observeerde dat vlak voordat dieren sterven, de hoeveelheid hersenchemicaliën plotseling sterk toeneemt.
Onderzoekers wisten al dat hersenneuronen na de dood blijven vuren, maar dit was anders: de neuronen produceerden in korte tijd enorme hoeveelheden nieuwe chemicaliën.
Borjigin legde uit dat mensen die een hartstilstand hebben overleefd vaak een 'ongelooflijke ervaring in hun brein' beschrijven, waarbij ze lichten zien en alles 'echter dan echt' aanvoelt. Volgens haar is dit toe te schrijven aan deze chemische ontlading.