De recente onrust rond het hantavirus heeft menigeen doen laten terugdenken aan taferelen die we hebben meegemaakt rondom het coronavirus. Toch benadrukken experts dat de kans klein is dat dit virus wereldwijd uitbreekt. Dat betekent niet dat een nieuwe pandemie uitgesloten is. ''De vraag is alleen waar en wanneer.''
Virussen
De gigantische aandacht voor het hantavirus ontstond mede doordat mensen sinds corona alerter zijn geworden op nieuwe infectieziekten.
Volgens viroloog Marion Koopmans van het Erasmus MC zijn er overeenkomsten met Covid-19: in beide gevallen gaat het om een virus dat van dieren afkomstig is en oversprongen is op mensen. Ook speelde quarantaine opnieuw een rol.
Toch ziet zij grote verschillen ''Corona is veel besmettelijker. Dat maakt de kans op een pandemie met dit virus nagenoeg nihil.'' Volgens haar blijft het desondanks belangrijk om zulke uitbraken serieus te nemen en nauwlettend te volgen.
Virusuitbraken komen wereldwijd regelmatig voor, legt Koopmans uit, al halen ze meestal het nieuws niet. Zij waarschuwt dat pandemieën vaak klein beginnen, waarna sommige virussen zich razendsnel kunnen verspreiden.
Vooral ziekteverwekkers die via de luchtwegen overdraagbaar zijn, vormen volgens haar een potentieel gevaar.
Daarbij noemt ze met name varianten uit de coronafamilie en bepaalde vormen van vogelgriep. Vooral een vogelgriepvariant die de afgelopen jaren wereldwijd onder wilde vogels circuleert, baart haar flink zorgen.
Er zijn inmiddels aanwijzingen dat deze variant incidenteel mensen kan besmetten. ''Voor dit soort virussen is wereldwijde monitoring nodig.''
Onderzoek
In Lelystad wordt bij Wageningen Bioveterinary Research al jarenlang onderzoek gedaan naar virussen bij dieren. Onderzoekers proberen daar beter te begrijpen welke ziekteverwekkers rondgaan en of ze kunnen overspringen op mensen.
Onderzoeker Barry Rockx legt uit dat wetenschappers voortdurend analyseren welke eigenschappen virussen hebben. Daarbij wordt gekeken naar de verspreiding, het ziekmakend vermogen en de kans op overdracht naar mensen.
''Als mensen er nauwelijks ziek van worden en er niet aan overlijden, hoeven we ons natuurlijk veel minder zorgen te maken'', zegt hij.
Volgens Rockx is onderzoek bij dieren vaak essentieel om infectieziekten beter te begrijpen. Sommige dierziekten vertonen namelijk sterke overeenkomsten met infecties bij mensen.
Vaccins
Door die processen in kaart te brengen, hopen onderzoekers behandelingen en vaccins te ontwikkelen die ook mensen kunnen beschermen.
De laatste jaren richt zijn onderzoek zich vooral op virussen die worden verspreid door muggen en teken, zoals het westnijlvirus.
Met geavanceerde scanners analyseren wetenschappers de genetische eigenschappen van virussen. Daardoor krijgen ze beter inzicht in de risico’s voor mensen en de manier waarop een virus zich eventueel kan verspreiden.
''Als het zich snel kan verspreiden en mensen er echt ziek van kunnen worden, moet er snel iets komen om zo’n virus in te kunnen dammen.'' Dat kan volgens hem bijvoorbeeld een vaccin zijn. ''Farmaceuten kunnen een middel ontwikkelen en dat kunnen ze dan bij ons laten testen.''
Zo zijn de afgelopen jaren ook nieuwe vaccins tegen vogelgriep voor pluimvee onderzocht. De eerste resultaten van die studies lijken volgens Wageningen veelbelovend, al duurt het waarschijnlijk nog enige tijd voordat zulke vaccins breed beschikbaar zijn.
Rockx benadrukt dat overdracht van virussen van dier op mens voortdurend plaatsvindt. In de meeste gevallen leidt dat niet tot ernstige ziekte en verspreidt het virus zich niet verder tussen mensen.
Toch zijn er uitzonderingen. ''Maar ze zijn er wel'', zegt hij over virussen die mogelijk een toekomstige pandemie kunnen veroorzaken.
Vogelgriep
Net als Koopmans denkt hij dat een nieuwe pandemie onvermijdelijk is. En daarbij wordt voornamelijk gewezen op de veranderende eigenschappen van vogelgriepvirussen.
Waar uitbraken vroeger vooral seizoensgebonden waren, lijken ze tegenwoordig het hele jaar door voor te komen. ''Daarbij weten we dat het soms kan overslaan op mensen.''
Volgens Koopmans is voortdurende voorbereiding cruciaal. ''Zodat we, als dat nodig is, op tijd kunnen ingrijpen'', zegt ze. Ook zij verwacht dat er ooit opnieuw een pandemie zal ontstaan. ''Daarom is het heel belangrijk dat we ons hierop goed voorbereiden.''
Op dit moment is Nederland daar volgens haar nog onvoldoende klaar voor. Ze wijst onder meer op een tekort aan capaciteit bij de GGD’en en beperkte mogelijkheden om grootschalig te testen.
Hoewel de overheid inmiddels opnieuw honderden miljoenen investeert in pandemische paraatheid, vraagt Koopmans zich af of dat voldoende is.
''Er lag een plan met zaken die volgens ons nodig waren, maar dat geld krijgen we niet.'' Volgens haar blijft structurele voorbereiding noodzakelijk, ook in rustige periodes zonder grote uitbraken. ''Maar we hebben echt een permanente brandweer nodig.''
NET BINNEN
Ramptoerist klimt bovenop overleden Timmy en doet het ongelooflijke
mei 17, 21:34
De walvis die afgelopen vrijdag bij het Deense eiland Anholt is aangespoeld, betreft Timmy. Triest, aangezien men er alles aan gedaan heeft om het dier te redden. Wat nog triester is, is dat mensen h...
Enorme asteroïde scheert morgen langs de aarde: Zo laat kun je hem zien
mei 17, 20:29
Goed nieuws voor mensen die dol zijn op sterren en asteroïden kijken. Morgen raast er namelijk een stuk ruimtepuin 'rakelings' langs de aarde. Met slechts een kleine telescoop kun je de asteroïde zelf...
Bart Ettekoven en partner in diepe rouw na vreselijk verlies
mei 17, 17:08
Bart Ettekoven en zijn vriend Dennis verkeren in diepe rouw. Het echtpaar heeft bekendgemaakt dat ze afscheid hebben moeten nemen van hun hond Draak. En dat komt binnen als een mokerslag: ''Je bent he...
Gigantische storing bij ABN AMRO
mei 17, 12:28
Slecht nieuws voor mensen met een bankrekening bij ABN AMRO. Duizenden klanten kunnen op dit moment niet bij hun geld, omdat de bank is getroffen door een gigantische storing. Op de website Allestorin...
POPULAIR NIEUWS
Gigantische storing bij ABN AMRO
mei 17, 12:28
Internationaal alarm om gigantische virusuitbraak
mei 17, 10:33
Loading
